We kunnen niet elke zomer opnieuw doen alsof hittegolven onverwacht komen
Van improvisatie naar échte voorbereiding
Vandaag worden maatregelen vaak pas genomen wanneer de temperaturen al sterk zijn opgelopen. SYNOVA vraagt dat werkgevers vooraf onderzoeken welke impact klimaatverandering op hun werknemers en activiteiten kan hebben, en daarover tijdig overleggen met de werknemersvertegenwoordigers. Ook op sectorniveau zijn afspraken nodig die rekening houden met de specifieke risico’s en arbeidsomstandigheden.
Hitte moet daarom een vaste plaats krijgen in de risicoanalyse, het preventiebeleid, de investeringsplannen en de arbeidsorganisatie.
Afhankelijk van de werkvloer en de sector kan het onder meer gaan over betere ventilatie, zonwering en koeling, koele of schaduwrijke rustplaatsen, voldoende drinkwater, aangepaste werkkledij, extra pauzes, andere taken of aangepaste werkuren.
“De juiste oplossing zal niet overal dezelfde zijn,” zegt SYNOVA-voorzitter Gert Truyens. “Maar niets voorbereiden en bij elke hittegolf opnieuw improviseren, kan niet langer de norm zijn.”
De klimaatverandering wordt immers ook een arbeidsvraagstuk, want de gevolgen ervan stoppen niet aan de bedrijfspoort. Vooral werknemers die buiten werken, zware fysieke arbeid verrichten, beschermende kledij dragen of in slecht gekoelde gebouwen, voertuigen en productieomgevingen werken, worden rechtstreeks getroffen. Maar de impact reikt verder. Ook in kantoren, scholen, winkels en zorginstellingen zal aanhoudende hitte het werk zwaar, ongezond of zelfs onveilig maken als er geen aanpassingen gebeuren.
Volgens SYNOVA mag klimaatverandering daarom niet alleen als een ecologisch of economisch vraagstuk worden bekeken. Het is ook een kwestie van gezondheid, veiligheid en werkbaarheid.
“Werkgevers moeten verantwoordelijkheid opnemen”
SYNOVA benadrukt dat werknemers niet zelf de gevolgen mogen dragen van werkplekken die onvoldoende tegen hitte zijn beschermd.
Aanpassingen aan gebouwen, werkprocessen en arbeidsorganisatie zijn in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van werkgevers. Ook sectoren en overheden moeten hun rol opnemen, onder meer door duidelijke plannen, ondersteuning en noodzakelijke investeringen mogelijk te maken.
Werknemers mogen bovendien geen loon- of inkomensverlies lijden wanneer het werk door onvoldoende maatregelen tegen extreme hitte niet veilig of werkbaar kan worden georganiseerd.
Als vakbond vinden wij dat de lasten en lusten van het klimaatbeleid rechtvaardig moeten worden verdeeld en niet mogen worden afgewenteld op de individuele werknemer. Die lijn sluit aan bij onze bredere duurzaamheidsvisie, waarin investeringen, bescherming, informatie en sociaal overleg centraal staan.
Gert Truyens
Nationaal Voorzitter SYNOVA
Werknemers mee aan tafel
De mensen op de werkvloer weten vaak het best waar de problemen zitten en welke maatregelen in de praktijk kunnen werken. Daarom moet hittebeleid worden besproken met de werknemersvertegenwoordigers, in de ondernemingsraad en in het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk.
SYNOVA vraagt dat werknemersvertegenwoordigers tijdig informatie krijgen over risicoanalyses, geplande investeringen en aanpassingen aan de werkorganisatie.
“Klimaatadaptatie mag geen technisch dossier zijn dat uitsluitend achter gesloten deuren wordt behandeld”, aldus Truyens. “De werknemers die de gevolgen elke dag ervaren, moeten van bij het begin bij de oplossingen worden betrokken.”
Vandaag voorbereiden op de hitte van morgen
SYNOVA vraagt werkgevers, sectoren en overheden om van een structurele aanpak van hitte op het werk een prioriteit te maken. “De volgende hittegolf laat zich niet plannen. De voorbereiding erop wel,” besluit Truyens. “Een veilige en werkbare werkvloer vraagt vooruitziend beleid, investeringen en sociaal overleg. Niet alleen wanneer de temperatuur piekt, maar het hele jaar door.”